Tarım Ürünlerinin Pazarlanmasında Toptancı Hallerinin Rolü ve Önemi: Kocaeli Merkez İlçe Toptancı Hali Örneği

Bahar Aydın Can, Sait Engindeniz

Abstract


Toptancı halleri, yaş sebze ve meyve ticaretinin kaliteli, standartlara ve gıda güvenliğine uygun olarak serbest rekabet şartları içinde yapılmasını, malların etkin şekilde tedarikini, dağıtımını ve satışını, üretici, tüketici ve meslek edinenlerin hak ve menfaatlerinin korunmasını sağlamak amacıyla çağdaş bir şekilde işletilmek üzere kurulmaktadır. Türkiye’de yaş sebze ve meyve ticareti yasal düzenlemeler yapılarak belediyelerin kontrolünde toptancı hallerine bırakılmıştır. Bu nedenle toptancı halleri, belediyelere sağladığı gelir, ihracatta ülkeye kazandırdığı döviz girdisi ile bölge ve ülke ekonomisinde büyük öneme sahiptir. Türkiye’de yaş meyve ve sebzenin üreticiden tüketiciye ulaştırılmasında farklı pazarlama kanalları kullanılmaktadır. Fakat, ülkemizde genellikle yaş meyve ve sebzeler toptancı halleri vasıtasıyla iç piyasada daha fazla pazarlanmaktadır. Bu nedenle yaş meyve ve sebze arz ve talebinin bir araya gelmesiyle fiyatların oluştuğu toptan pazarlar olan hallerin önemi yadsınamaz. Bu çalışmanın amacı; yaş sebze-meyve pazarlamasında önemli yeri olan toptancı hallerindeki komisyoncuların demografik özellikleri ile yaş sebze-meyve pazarlamasındaki ürün tedarik ve satış şekilleri ortaya koyarak, konuyla ilgili yaşadıkları sorunları tespit ederek çözüm önerileri getirmektir. Çalışmanın ana materyalini Kocaeli İli Merkezinde faaliyette bulunan 33 komisyoncu ile yüz yüze görüşme yoluyla elde edilen anket verileri oluşturmaktadır. Çalışmada 2014 yılı verileri kullanılmıştır ve SPSS 22.0 paket programında analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda komisyoncuların yaş ortalaması 45.48 yıl, iş deneyiminin en fazla %75.75 oranla 16 yıl ve üzeri olduğu, toptancıların %96.97’sinin sebze ve meyve ürünlerinin her ikisini de sattığı, %3.03’ünün sadece kuru soğan-patates sattığı, Kocaeli ili Merkez ilçe Sebze- Meyve Halinde en fazla alım -satımının cuma ve cumartesi günlerinde gerçekleştiği saptanmıştır.


Keywords


Yaş Meyve ve Sebze; Toptancı Haller; Komisyoncu ;Pazarlama Kanalları; Kocaeli

Full Text:

PDF (Türkçe)

References


Albayrak, M (1998). Yaş meyve ve sebze pazar yapısı ve

pazarlama hizmetlerinin değerlendirilmesi. Türk-Koop

Ekin Dergisi 2(3): 20-31.

Albayrak, M (2009). Yaş Meyve Ve Sebze Pazarlama

Merkezleri: Toptancı Haller-Pazarlar. 81, Ankara.

Alpkent, N (1995). Türkiye’de Tarımsal Ürünler Pazarlaması

Üzerine Bir İnceleme. Milli Prodüktivite Merkezi

Yayınları: 547, Ankara

Anonim (2017). Dünya’da Ve Türkiye’de Yaş Sebze Ve Meyve

Üretimi,. Ankara Ticaret Borsası Raporlar, Ankara.

Can, A.B, Ünal, M (2016) Semt pazarcıları ve pazarlama

yapıları: Kocaeli ili merkez ilçe örneği. XII. Ulusal Tarım

Ekonomisi Kongresi, 25-27 Mayıs 2016, Isparta, s. 553-

Canik, F., Alparslan Y (2010). Türkiye’de Yaş Meyve Ve Sebze

Pazarlaması Ve Toptancı Haller. Tarımsal Ekonomi

Araştırma Enstitüsü, 11(2):1-8.

Çetin, B (2009). Yeni Perakendecilik Sisteminde Toptancı

Hallerinin İzlemesi Gereken Stratejileri. İstanbul Ticaret

Odası Yayınları: 44, İstanbul.

Demirbağ, N.,Tunalıoğlu,R. ,Keskin,G (2005). Türkiye'de yaş

meyve-sebze sektöründe izlenebilirlik konusunda ortaya

çıkan gelişmelerin Avrupa Birliği'ne uyum açısından

değerlendirilmesi: sorunlar ve öneriler. III. Bahçe

Ürünlerinde Muhafaza ve Pazarlama Sempozyumu, 6-9

Eylül 2005, Hatay, s. 44-52.

Fertő, I., Szabó, G.G. (2002). The choice of supply channels in

Hungarian fruit and vegetable sector, senior research

fellow and research fellow institute of economics.

Hungarian Academy of Scineces, Paper presented at the

Annual Meeting of the American Agricultural Economics

Association in Long Beach, July 5-8.

Gündüz, O., Göktolga, Z. G., Esengün, K. ve Akay, M. (2005).

Yaş sebze meyve pazarlamasında toptancı hallerinin rolü:

Tokat ili örneği. III. Bahçe Ürünlerinde Muhafaza ve

Pazarlama Sempozyumu, 6-9 Eylül 2005, Hatay, s. 390-

Kankaya, A., 2008. Meyve üretimde yeni yaklaşımlar

gerekiyor. Türkiye Sebze ve Meyve Komisyoncuları

Federasyonu (TUSEMKOM) Dergisi 10: 30.

Laledemir, I. (2014). Yaş sebze ve meyve pazarlamasında

toptancı hallerinin etkinliğinin araştırılması. Yüksek Lisans

Tezi, Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme

Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı, , Mersin.

Mulbay, Z., Çay, E., Kıraç, Ö., Kalaycıoğlu, C (2011). Isparta

Yaş Meyve Sebze Hali Lojistiği(Kategori 2). Süleyman

Demirel Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi

Endüstri Mühendisliği ve İşletme Bölümleri, 1-22, Isparta.

Hadimli, H., Bulut, İ (2004). Antalya’da sebze-meyve

ticareti ve Antalya toptancı haline coğrafi bir yaklaşım,.

Doğu Coğrafya Dergisi 9(11): 261-282.

Özener, B., Sayılı, M (2011). Tokat ili merkez ilçede

toptancı halindeki komisyoncuların yeni hal yasası

hakkındaki gö-rüşleri. Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ziraat

Fakültesi Dergisi 28(2): 227-235.

Özsu, B. (2005). Toptancı halleri sektör profili, İstanbul Ticaret

Odası Avrupa Birliği ve Uluslararası İşbirliği Şubesi.

http://www.ito.org.tr/Dokuman/Sektor/1-95.pdf( Erişim

Tarihi: 01.10.2017).

Sakurai, S., Ando, M., Piansak, P (2004). Marketing of fruits

and vegetables in Northeastern Thailand. Agricultural

Marketing J. of Japan 60: 115-118.

Şeniz, V., Eser, B., Daşgan, Y., Akbudak, N., İlbi, H., Sürmeli,

N., Başay, S (2005). Sebze üretiminde gelişme ve

hedefler. Türkiye Ziraat Mühendisliği VI. Teknik Kongresi,

-7 Ocak 2005, Ankara, s.551-563.

Shepherd, A.W (2004). Wholesale Markets İn The Era Of

Supermarkets And Hypermarkets- Developments İn

Central And Eastern Europe, FAO, Rome.

Vural, H (1989). Gelişmiş Ülkelerde Ve Türkiye'de Yaş Meyve

Ve Sebzelerin Pazarlama Kanalları. Ankara Üniversitesi

Ziraat Fakültesi, 1158, Ankara.

Vural, H (2006). Yaş meyve ve sebze pazarlaması ve toptancı

halleri. Tarım Mühendisliği Dergisi 78(79): 97-99.

Yılmaz,S (2002). Türkiye’de yaş meyve ve sebze pazarına

yönelik politikaların değerlendirilmesi. Çiftçi ve Köy

Dünyası Dergisi 17 (205):25-31.

Yılmaz, S (2008). AB’ye Uyum Sürecinde Türkiye’de Yaş Sebze

Ve Meyve Toptancı Hallerinin İşleyişinde Karşılaşılan

Sorunlar Ve Çözüm Önerileri: Antalya İli Toptancı Hali

Örneği. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Tarımsal Ekonomi

Araştırma Enstitüsü Yayını, 169, Ankara.




DOI: http://dx.doi.org/10.15316/SJAFS.2018.93

Refbacks

  • There are currently no refbacks.